Giới thiệu sách "Vietnam History: Stories Retold For A New Generation"

Add caption

Lịch sử Việt nam:

Những câu chuyện củ kể lại cho thế hệ mới

Tác giả :
Bs Hồ Văn Hiền và Bs Đặng Văn Chất

Vietnam History: Stories Retold for A New Generation
By Hien V. Ho and Chât V. Dang.

　
Ba mươi sáu năm sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, những người Việt tị nạn ra đi lúc đã trưởng thành ngày nay đã thành những người cao niên, và những người rời tổ quốc lúc tuổi còn thơ nay đã đến tuổi trung niên. Người lớn tuổi hồi tưởng lại quá khứ, tìm hiểu về những giây phút lịch sử từng sống qua một cách vội vã, lắm khi chỉ là ‘nhắm mắt đưa chân”, những biến cố đã đưa đẩy mình đến đất nước này, lúc đầu xa lạ, nay đã là quê hương thứ hai, có khi thứ ba. Bao nhiêu hồi ký, bao nhiêu biện hộ ,giải thích cho một cuộc chiến kéo dài ba mươi năm, những điều chúng ta muốn nói trước khi từ giả cuộc chơi…

Tuy nhiên, quá khứ của chúng ta không chỉ là chiến tranh. Đối với những người trung niên, nay con cái họ đã gần hoặc đến tuổi trưởng thành, sẽ có lúc họ cần phải  trả lời những câu hỏi của thế hệ tiếp nối, thế hệ 1 1/2, thế hệ thứ 2… Những câu hỏi sẽ đặt bằng tiếng Anh, tiếng Pháp vì ngôn ngữ chúng không còn là tiếng Việt. Những câu hỏi đi thật sâu ngược dòng lịch sử và liên hệ đến nguồn gốc , “căn cước “ hàng ngàn năm hang trăm năm của người Việt chúng ta :

·         Chúng ta có phải là “Chinese” không? Tại sao không? “China” có từ thời nào và nước Việt chúng ta khởi nguồn lúc nào?

·         Những người feminist hay trích dẫn một người đàn bà Việt Nam  tên Triệu thị Trinh, vậy Triệu thị Trinh là ai?”

·         Hiện nay báo chí luôn nhắc tới việc chủ quyền Việt nam bị Trung quốc đe dọa, vậy Việt Nam thực sự là một nước độc lập từ bao giờ? Bài thơ   “Nam quốc sơn hà nam đế cư..” thường được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên: vậy  Lý Thường Kiệt là ai?

·         Trung Quốc từng hăm dọa sẽ dạy cho Việt Nam một bài học và hứa sẽ trừng trị Việt Nam; vậy trong quá khứ  Việt Nam “học”  những bài học lịch sử như thế nào?”

·         Ai là người đứng trên  tượng đài bên bờ sông Sài gòn, chỉ tay như biểu chúng ta ngày nào đi vượt biển tìm tự do? Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn là ai?  Có bản dịch lời của Hịch Tướng sĩ ra tiếng Mỹ không?

·         Tại sao chữ Việt nam bây giờ khác chữ “Chinese” trong  lúc ở  Việt Nam, trong các đình  chùa, ngoài nghĩa địa , liễn đối, mộ bia viết toàn bằng chữ Tàu, mà người Việt cũng không đọc được? Hay là trước đây, người Việt Nam không có chữ viết?

·         Vậy tại sao người Việt Nam bây giờ dùng mẫu tự la tinh để viết tiếng mình, mà không dùng các chữ viết cổ truyền như  Thái Lan,  Cambodia, Lào? Alexandre de Rhodes là ai, trong hoàn cảnh nào một  người Pháp lại xuất bản cuốn từ điển tiếng Việt đầu tiên, có công hay đáng tội?

·         Phật giáo và Công giáo là những tôn giáo lớn ở Việt Nam. Vậy Phật giáo có ở Việt nam từ bao giờ , và qua Việt Nam ngã nào, trước tiên nhờ những vị sư Án độ qua truyền giáo hay  do người Trung Hoa  nhờ Tam Tạng thỉnh kinh rồi “dạy” lại cho người Việt ? Và Thiên Chúa giáo đã có mặt ở Việt Nam từ hồi nào? Có phải người Pháp đến chiếm đóng Việt Nam rồi đem theo đạo này không, hay là các giáo sĩ đã rao giảng ở Việt Nam mấy trăm năm trước khi chủ nghĩa thực dân Pháp thành hình?

·         Người Việt hay bàn đến sao tử vi, vậy trước đây  người Việt nam có biết gì về thiên văn học là khoa học nghiên cứu các hành tinh , các sao trên trời? Các chuyên gia Việt thế kỷ thứ 17 tiên đoán chính xác nhật thực và nguyệt thực? Người Việt có thuốc chữa bịnh riêng của mình hay không, hay toàn là thuốc Tàu nhập cảng ?

·         Bây giờ đọc báo thấy Việt Nam thua xa các nước Đông Nam Á về mọi mặt, vậy ngày xưa vị trí chúng ta có khá hơn các nước đó hay không?Trước khi thua trận nước Pháp, võ khí quân sự Việt Nam như thế nào, có ngang tầm với các nước trong vùng không?

·         Ngày xưa Mỹ có biết Việt nam ở đâu không?  Hoàng tử Việt Nam nào từng đến Paris và hứa cung cấp lúa giống cho Thomas Jefferson trước thời cách mạng Pháp?

·         Sài gòn mà chúng ta vẫn còn lưu luyến qua những hình ảnh quen thuộc như “ con đường Duy Tân cây dài bóng mát”, Sài gòn thế kỷ thứ 19 lúc Pháp mới đến như thế nào? Người phụ nữ Sài gòn lúc đó, người Việt, người Ấn, người Tàu… ăn mặc, trang điểm, dáng điệu khác nhau ra sao?

·         Mà Duy Tân là ai? Ông hoàng nhỏ đó đã lấy một quyết định “hiện sinh” giữa hai con đường lúc mới 16 tuổi . Tại sao  một cây cầu lớn ở đảo La Reunion bên châu Phi còn mang tên ông (cầu Vĩnh San).

·         Việt Nam có tờ báo đầu tiên vào lúc nào? Ai là người có bài báo khoa học đầu tiên đăng trên một tạp chí khoa học Tây phương?

Và cuối cùng:

·         Người Việt chúng ta được coi là thành công nhanh chóng trên đất Mỹ, như thế nào và tại sao?

Nếu các bạn cảm thấy ngần ngại lúc phải trả lời hoặc bàn luận với con cái của mình về những câu hỏi trên, các bạn đã thông cảm được những băn khoăn và tìm kiếm của hai tác giả cuốn sách Vietnam History: Stories Retold for a New Generation.

Bác sĩ Hồ Văn Hiền và Bác sĩ Đặng Văn Chất đã tìm hiểu,  không phải với tư cách của những sử gia chuyên nghiệp, mà bằng kiến thức và phương pháp khoa học may mắn được học hỏi trong y khoa, đã nghiên cứu  trong nhiều năm một số vấn đề lịch sử lý thú của đất nước. Mục đích trước  hết là để thoả mãn nhu cầu của bản thân, thứ hai là để giúp các bậc phụ huynh khác có một phương tiện viết bằng Anh ngữ, đáng tin cậy và dựa trên những thông tin được cập nhật và kiểm chứng, để đối thoại với thế hệ sau về những vấn đề lịch sử, và quan trọng hơn nữa những về vấn đề nguồn gốc, căn cước và bản chất.

Xa hơn nữa, ước mong cuốn sách, với thời gian, sẽ trở thành một tài liệu tham khảo có ích được thế hệ tới chiếu cố. Đến một tuổi nào đó, thế hệ thứ ba (con cái của thế hệ thứ hai) cũng sẽ muốn nói “Bonjour, Vietnam” và hỏi bố mẹ chúng:

Raconte-moi ce nom étrange et difficile à prononcer
Que je porte depuis que je suis née
Raconte-moi le vieil empire et le trait de mes yeux bridés
Qui disent mieux que moi ce que tu n'oses dire
Je ne sais de toi que des images de la guerre
Un film de Coppola, des hélicoptères en colère

Un jour, j’irai la-bas
Un jour, dire bonjour ton âme
Un jour, j’irai la-bas
Te dire bonjour, Vietnam
[Hãy kể cho con về cái tên lạ lùng và khó đọc
Mà con mang từ ngày con chào đời
Hãy kể cho con nghe về đế quốc ngày xưa và đôi mắt xếch của con
Những gì người không dám nói, mà con không tài nào diễn tả,
Qua câu chuyện sẽ bộc lộ rõ ràng hơn.
Con chỉ biết về người qua những hình ảnh chiến tranh
Một cuốn phim của Coppola, những trực thăng giận dữ
Một ngày, con sẽ đi
Con sẽ đi về chào linh hồn Việt Nam
Một ngày, con sẽ đi bên ấy,
Để chào, Việt Nam!]
(Bonjour Vietnam, Marc Lavoine and Phạm Quỳnh Anh)
________________________

Quý bạn có thể mua sách trên AMAZON
________________________

    Editorial Reviews
    Product Description

    For English readers wishing to learn more about Vietnamese history and culture, the choices are abundant. However, while countless memoirs have been written by American combatants or civil participants about their unique experiences during the Vietnam War, an informative, enjoyable English text about the History of Vietnam is still a rare encounter. Able to peruse French, English, and Vietnamese writings, the authors have committed themselves to produce a book with abundant illustrations that addresses select aspects of Vietnamese history and culture for the new generations. There is no intent to refight old battles or to appeal to cultural pride, just eye-opening, entertaining pieces of knowledge about a country that deeply impacted America. Each of the authors may have shown a certain professional bias. The surgeon (Dang) uses a more dissecting and analytical approach in his treatment of complex topics (e.g. reviewing the whole Vietnam history in the first chapter) or national heroes (e.g. General Tran Hung Dao, who vanquished the Mongols). On the other hand, the pediatrician (Ho) tends to choose younger, lesser heroes (e.g. Lady Trieu instead of the famous Trung Sisters), notable either for their precocity (e.g. Ky Dong who became Gauguin’s friend) or their exceptional position at a turning point of history (e.g. Little Prince Canh who met Thomas Jefferson and Queen Marie Antoinette in Paris at a period when revolutions occurred in the US, France and Vietnam). A few chapters use original sources: old French documents pertaining to the conditions of Vietnam in the 17th century when the country was first exposed to the West and particularly to the Christian religion, and in the second half of the 19th century when Vietnam was falling prey to French colonialism. The book concludes with an assessment of the recent adaptation of the Vietnamese diaspora to its new life in America.
    Product Details

        Paperback: 282 pages
        Publisher: CreateSpace (July 13, 2011)
        Language: English
        ISBN-10: 1463595956
        ISBN-13: 978-1463595951
        Product Dimensions: 10 x 7 x 0.6 inches
        Shipping Weight: 1.4 pounds (View shipping rates and policies)

Cười tí tỉnh đầu tuần

Ông bố đã về hưu gần 10 giờ đêm lái xe đón con gái út, 19 tuổi, từ university campus tan học về. Thấy con hôm nay đỡ mệt, có vẻ tỉnh táo, ông lên tiếng đùa:
- Sao bố lại phải nuôi nấng chăm chút cho út như vầy ta?

Cô bé cười, nhanh nhẩu đáp:
- Bởi vì ngót nghét 20 năm trước bố đã làm một sai lầm lớn, Bố à. Biết sao bây giờ!!
(B'cause you made a big mistake nearly 20 years ago, Dad. It's too bad !)

(A.C.La)

Thư thân hữu-độc giả

Kính thưa Anh Chị Ban biên tập,

Hôm qua đọc TTR thấy phông màu Vàng đẹp và dễ chịu hơn những lúc trước màu nâu, nhứt là đọc thơ Hán Việt của Ông TRẦN VĂN LƯƠNG dể học.
Xin cám ơn rất nhiều, chúc Quị Vị nhiều sức khỏe, an vui.

Quang Truong
  ___________________________

Email thân hữu gửi TTR: 
Cuối cùng thì... đã đổi màu background của TTR ! Hôm trước tui nói mà...  không chịu tin tui ! HKP

Đường Thu, thơ

Hiện tượng Kỳ lạ: Con đường tại California đột nhiên biến dạng chỉ trong vài giờ

Một con đường cao tốc tại California đã rơi vào tình trạng cong vênh và biến dạng nặng nề chỉ sau vài giờ đồng hồ mà không hề có bất cứ hoạt động địa chất nào diễn ra, gây khó hiểu cho các nhà khoa học.

Chỉ một phút trước bạn đang lái xe trên con đường trơn nhẵn, một phút sau nhìn lại thì toàn bộ khung cảnh đã trở nên hoang tàn. Đó không phải cảnh trong phim mà là một sự việc có thật xảy ra trên một con đường cao tốc tại California, Mỹ.

Vào khoảng giữa trưa ngày 19/11/2015, trên con đường cao tốc Vasquez Canyon tại Santa Clarita, California, hơn 60 mét của con đường bỗng nhiên cong vênh một cách kỳ lạ khiến người ta khó hiểu.

Chỉ trong vòng ba giờ đồng hồ, con đường đã trở nên biến dạng với các vết nứt dài, mặt đường nhấp nhô, có chỗ nhô cao tới 4,5m. Hiện tại, các nhà chức trách địa phương khuyến cáo người dân không nên đi vào con đường này vì lý do an toàn.

“Các vết nứt vẫn còn tiếp tục mở rộng, đồng thời tại các sườn đồi phía bên cạnh con đường đang xuất hiện tình trạng lở đất, khiến con đường này ngày càng vênh cao hơn” - ông Steven Frasher trả lời trong một cuộc phỏng vấn với báo giới.

Giáo sư Jeremy Boyce đến từ trường Đại học Los Angeles, cùng một đoàn sinh viên địa chất học đã tới khảo sát con đường này và tỏ ra khá bối rối trước tình trạng địa chất tại đây.

“Không có một cơn bão hay một trận động đất nào diễn ra gần đây để gây ra tình trạng này cả”, giáo sư cho biết.

Theo phân tích ban đầu của giáo sư Jeremy Boyce, nơi này là California nên động đất luôn là “kẻ tình nghi” số một, tuy nhiên lại không hề có hoạt động địa chấn nào xảy ra trong khu vực trong thời gian này.

“Đây không chỉ là con đường; nó là một quả núi đang di chuyển và nó đẩy mặt đường lên”, phát ngôn viên Paul Funk của Cục Công trình Công cộng thành phố Los Angeles phát biểu.

Giáo sư địa chất học Vincent Devlahovich đến từ Đại học Canyon cho rằng nguyên nhân diễn ra tình trạng này là bởi đất đá xung quanh đây rơi vào trạng thái bão hòa nước mưa, qua đó khiến con đường bị cong vênh, biến dạng. Tuy rằng hiện vẫn chưa có nhiều chứng cứ xác thực, nhưng xem ra đây đang là lời giải thích hợp lý nhất trong thời điểm này.

Trong khi các chuyên gia cố gắng đưa ra những lời giải thích thỏa đáng nhất, không ai có thể lý giải được vì sao tốc độ phá hủy lại diễn ra nhanh chóng đến bất thường như vậy, bởi các hoạt động địa chất thường diễn ra rất chậm, từ hàng triệu đến hàng tỷ năm, và sự biến đổi này là chưa từng có tiền lệ.

Tuệ Tâm, theo Mysterious Universe
(Bản tin được TTR viết lại)

Vì sao ông Tập chấm dứt quân đội tham gia kinh tế ?

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình công bố một loạt các cải cách quan trọng đối với quân đội, bao gồm chấm dứt các hoạt động kinh tế.

Một trong những thay đổi đáng kể nhất, theo tờ South China Morning Post, là việc sẽ chấm dứt các hoạt động kinh doanh kiếm lời của quân đội nhân dân Trung Quốc (PLA), một vấn đề vẫn nhức nhối kể từ sau cải cách quân đội hồi 1998.

Theo SCMP, trong nhiều thập kỉ, PLA vẫn kiếm lời bằng các hoạt động như cho công ty xây dựng quân đội hoạt động bên ngoài, cho thuê nhà xưởng quân đội cho các hãng kinh doanh, cho các đội văn công biểu diễn kiếm tiền, tiếp nhận dân thường ở các bệnh viện quân đội hay các học viện...

Các cải cách mới được đưa ra sau hội nghị ba ngày kết thúc hôm 26/11 dưới sự chủ trì của ông Tập Cận Bình, người đồng thời là chủ tịch Quân uỷ Trung ương.

"Chấm dứt hoàn toàn việc PLA làm các dịch vụ kiếm tiền bên ngoài sẽ làm trong sạch lực lượng quân đội và gìn giữ được bản chất cũng như màu sắc của quân đội nhân dân," người phát ngôn bộ quốc phòng Dương Vũ Quân tuyên bố trong cuộc họp báo sau hội nghị.

 Văn công quân đội Trung Quốc biểu diễn kiếm tiền bên ngoài, ảnh : SCMP.

Liên quan đến các cải cách trong quân đội, còn nhớ, cách đây không lâu, GS Carl Thayer, Học viện Quốc phòng Australia cho rằng, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn thể hiện ông nắm quyền kiểm soát PLA và đẩy mạnh kế hoạch từ năm 2013 nhằm cải cách và tái cấu trúc PLA, để đáp ứng những phát triển mới của chiến tranh hiện đại.

Cũng theo GS Thayer, các cải cách quân đội của Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình có nhiều tính toán, cũng được thiết kế để đóng góp vào việc "trẻ hóa quốc gia" và hiện thực hóa "Giấc mơ Trung Hoa" của ông Tập. Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình không chỉ tìm kiếm sự tôn trọng của tất cả các nước mà còn tìm kiếm sự thích nghi của họ với các lợi ích của nước này.

Bên cạnh đó, theo GS Nan Li, chuyên gia nghiên cứu về quan hệ dân sự và quân sự Trung Quốc: Trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, Chủ tịch Trung Quốc không thể để quân đội làm ảnh hưởng đến "giấc mơ Trung Quốc" bởi nếu không, ông Tập sẽ đánh mất đi lòng tin rất lớn

Theo Đất Việt

Ông chủ Facebook cho 99% tài sản: Người Việt có khó hiểu

Với người Việt, của cải cha mẹ sẽ dành cho con cái. Trái ngược, nhiều người giàu có phương Tây lại mang đi làm từ thiện

Cô con gái đầu lòng vừa ra đời, tỷ phú Mark Zuckerberg cùng vợ là Priscilla Chan đã quyết định hiến 99% cổ phiếu đang sở hữu tại tập đoàn Facebook cho quỹ từ thiện Sáng kiến Chan Zuckerberg do chính họ điều hành. Ước tính số tiền lên tới 45 tỉ USD.

Mark Zuckerberg là ông chủ của tập đoàn Facebook. Quyết định này được vị tỷ phú 31 tuổi viết trong bức thư ngỏ có tiêu đề “Thư gửi con gái yêu” dài 2.220 từ.

Trước đây, vào năm 2010, Mark Zuckerberg cũng đã từng cam kết sẽ hiến tặng hơn 50% tài sản của mình cho các quỹ từ thiện. Tính đến thời điểm hiện tại, vợ chồng Zuckerberg đã dành ra 1,6 tỷ USD để làm từ thiện.
Ong chu Facebook cho 99% tai san: Nguoi Viet co kho hieu
Mark Zuckerberg cùng vợ và con gái

Trên thế giới có rất nhiều tỷ phú giàu có với khối tài sản khổng lồ đã quyết định dành tiền của mình ủng hộ từ thiện, thậm chí không để lại một xu nào cho con cái của họ.

Điển hình là Bill Gates - nhà sáng lập của Microsoft, cũng đang là tỷ phú giàu nhất thế giới, ông đã tuyên bố rằng chỉ để lại cho 3 người con của mình 0,05% tổng tài sản kếch xù mà ông sở hữu. Số tài sản còn lại Bill Gates dành cho việc làm từ thiện. Ông từng cho biết sẽ dành tới 95% tài sản của mình cho việc làm này.

Bill Gates và vợ là bà Melinda đã từng đóng góp 28 tỷ USD cho các hoạt động phòng chống lao và HIV-AIDS ở châu Phi.

Theo ông, việc có nhiều tiền không bao giờ là tốt đối với con trẻ. Ông cho rằng, thay vì để con cái thừa hưởng những gì bố mẹ chúng để lại thì hãy để chúng tự tìm ra con đường sống của chính mình.

Đồng quan điểm với Bill Gates, Warren Buffett, cổ đông lớn nhất kiêm chủ tịch tập đoàn Berkshire Hathaway cũng đã hơn một lần tuyên bố: 3 người con của ông sẽ không nhận được nhiều từ số tài sản khổng lồ khi ông qua đời. Ông sẽ giành 85% trong tổng số tài sản lên đến 39 tỷ USD để làm từ thiện.

Warren Buffett có quan niệm muốn cho con của mình những bài học về giá trị cuộc sống chứ không phải là một sấp giấy bạc. Tỷ phú Warren Buffett cũng cam kết tặng 99% tài sản cho Quỹ Bill & Melinda Gates và các tổ chức từ thiện gia đình sau khi chết.

Vào tháng 8/2012, trong ngày sinh nhật của mình, Buffett cũng đóng góp hơn 3 tỷ USD vào ba quỹ từ thiện mà các con ông đang quản lý.

Vladimir Potanin - chủ tịch Tập đoàn Interros, công ty khai thác mỏ Norilsk Nickel, ProfEstate Group, công ty chuyển phát nhanh quốc tế Interpost cũng tuyên bố sẽ dành gần hết khối tài sản của mình để tiến hành các hoạt động từ thiện không chỉ ở Nga mà còn ở nhiều quốc gia khác trên thế giới. 14 tỷ USD là số tiền ông quyết định sử dụng vào việc xây dựng các gói cứu trợ để giúp đỡ người nghèo trên khắp các châu lục.

Ông có câu nói nổi tiếng rằng “Một triệu đô la có thể giúp nhiều người có được học vấn ưu tú, tìm việc mưu sinh và gây dựng sự nghiệp, nhưng với các con tôi, 1 triệu đô la có thể giết chết chúng và tước đi cơ hội trải nghiệm cuộc sống này”.

Ông chủ của hãng bán lẻ hàng đầu thế giới Home Depot, Bernard Marcus cũng quyết định sẽ không để lại toàn bộ tài sản của mình cho con cái mà ông dành phần lớn của cải, tiền bạc đóng góp cho nghành giáo dục và giúp đỡ những người khuyết tật.

Ted Turner - ông chủ của hãng tin CNN đồng thời là chủ tịch của Quỹ tài trợ Liên Hợp Quốc cũng từng khiến nhiều người bất ngờ khi tuyên bố dành hết tài sản của mình để làm từ thiện. Ông đã không để lại cho con cái một xu nào.

(Theo  "Đất Việt")

Bạn đúng hay tôi đúng?

Một thiếu nữ nói ra lối suy nghĩ của mình với những người cùng trang lứa. Xin mời các bạn theo dõi .

Nắng Thu, tranh A.C.La

NẮNG THU

Oil on canvas

18x24 inch (47x61 cm)

by A.C.La Nguyễn Thế Vĩnh

**

HỌA SĨ VÀ ĐÔI MẮT

Không giống nhạc sĩ, họa sĩ tuyệt đối cần áng sáng, cần đôi mắt. Nhưng không phải họa sĩ nào cũng luôn luôn có mắt toàn hảo nhất là khi về già. Chúng ta biết hai họa sĩ nổi tiếng người Pháp là Claude Monet và Edgar  Degas ở trong trường hợp kém may mắn này. Khi lớn tuổi Monet bị đục nhãn thể nặng (Cataract) và Degas thì suy võng mạc (Retinal desease). Tuy nhiên ngay cả khi nhãn lực đã bị giới hạn hai họa sĩ này vẫn tiếp tục vẽ. Thế nhưng những gì Monet và Degas thấy được khi nhìn tranh của họ có hệt những gì chúng ta thấy không? 

Chắc hẳn là không. Chính vì vậy mà Bác sĩ Michael Marmor có lần muốn thử xem cảnh vật sẽ ra sao nếu nhìn qua đôi mắt của hai họa sĩ này. Sau khi viết hai quyển sách nói về họa sĩ và đôi mắt bị tật bệnh, bác sĩ giáo sư tại trường chuyên khoa mắt này tiến tới việc tạo ra những hình ảnh diễn tả họa sĩ với đôi mắt tật bệnh nhìn cảnh giới và tranh của họ ra sao. Kết hợp kỹ thưật máy vi tính và kiến thừc y học của mình, Marmor tạo ra những hình ảnh của vài tác phẩm của Claude Monet và Edgar Degas.

Kết quả gây ngạc nhiên.

Những bức tranh sau này của Degas như "Người phụ nữ đang tắm" bị mờ, rất khó nhận ra những nét cọ.  

Hai bức tranh "Ao Hoa Súng" và "Cây Cầu Nhật Bản ở Giverny" của Monet khi được máy vi tính điều chỉnh cho giống với những gì họa sĩ nhìn thấy với mắt bị đục người ta thấy màu đậm hơn và nhòe. Màu rực rỡ của chữ ký trên bức tranh không còn rực rỡ và nhỏe đi.

Bức tranh "Hong Tóc" do

Edgar khi mắt bị

bệnh võng mạc vẽ ra

Phía dưới là phiên bản

do computer vẽ ra cho

thấy họa sĩ nhìn bức tranh

ra sao.

Bs Marmor nói rằng sự kiện này dẫn đến một câu hỏi là: Trong những tác phẩm cuối đời, các họa sĩ này có thực sự muốn tạo ra những hiệu ứng nghệ thuật như người khác thấy hay không?  Rồi ông trả lời: Thật sự các họa sĩ này không hoàn toàn vẽ để tạo hiệu ứng nghệ thuật như vậy. Tuy nhiên Degas và Monet đồng thời là hai người sáng lập phái ấn tượng và lối vẽ của họ đã vững chắc rất lâu trước khi mắc tật bệnh về mắt.

MẮT BỊ CATARACT

Cái gì xài hoài rồi cũng bị hư hao. Mắt một người xài 60, 70 năm tất bị mờ, y như hai chiếc đèn xe hơi sau năm, mười năm: Kính hết trong, ánh sáng chiếu ra vàng ệch. Đôi mắt tuổi già cũng thế: mờ đục, ra nắng dễ bị lóa, khó chịu. Nguyên do là vì lăng kính không trong như khi còn trẻ nên ánh sáng từ bên ngoài đi vào bị phân tán chứ không gọn. Trường hợp mắt bị lão hóa mờ đục gọi là Cataract.

Thời gian gần đây, buổi sáng vào những ngày nắng chói chang, nhất là ngày với ánh sáng phân tán (Diffuse light) (*) nếu muốn nhìn màu không bị lóa tôi cần đeo kính mát. Thế cho nên tôi cần đi chữa một lần cho xong.

Sau một năm chờ đợi rút cuộc tôi cũng đã vào nhà thương để thay lăng kính. Lăng kính trời ban cho từ khi lọt lòng mẹ đã bị lão hóa, mờ đục, mắt phải nặng hơn mắt trái. Bây giờ cần lấy nó ra và thay vào bằng một lăng kính nhân tạo để mắt nhìn trong hơn bớt hay không bị lóa khi tiếp xức với ánh sáng ngày nắng.

Mắt phải tệ hơn nên được giải phẫu trước cách nay đúng 12 ngày. Thời gian nhỏ thuốc hậu giải phẫu cũng vừa chấm dứt. Mấy hôm nay tôi thường bịt mắt này và nhìn mắt kia, thay đổi như vậy để so sánh:

- Mắt trái chưa giải phẫu thoạt nhìn bị lóa sau đó từ từ mới nhìn rõ. Toàn thể cảnh vật như có phủ một lớp sương nhẹ ngả sắc vàng.

- Mắt phải vừa giải phẫu, ngược lại, nhìn không bị lóa. Rất dễ nhận ra rằng cảnh vật rất trong giống như vừa được tắm gội sau cơn mưa lớn. Nhờ lăng kính mới trong suốt, độ cận viễn thị cũng được cải thiện phần nào(**). Tất nhiên mọi mầu nhìn đều đậm đà hơn (Higher Intensity), nhưng riêng gia đình màu LAM (Blue) nhìn thấy rõ ràng hơn nhiều - Tôi nghĩ vì màn đục lăng kính cũ có ngả màu vàng nên màu blue bị biến dạng nhiều nhất nên nay được giải thoát nhiều nhất.

Tôi phải làm cái công việc so sánh mắt phải và mắt trái, lăng kính cũ và mới để thấy sự khác biệt, vì giữa tháng 12 này mắt trái cũng sẽ được giải phẫu nốt. Và khi hai mắt đều dùng lăng kính mới thì không còn dịp so sánh, không thể phân biệt được cũ mới khác nhau ra sao.

Vào thời Monet và Edgas ngành nhãn khoa chưa tiến đến mức thay thế được lăng kính bị đục. Thế hệ chúng ta hôm nay may mắn hơn họ.

Bức tranh NẮNG THU trên đây tôi vẽ trước khi giải phẫu và hoàn tất nó sau khi mắt phải đã loại sương mù.

A.C.La Nguyễn Thế Vĩnh

Cuối thu 2015 
_____________________________________________________________________________ 

Bức tranh
"Cây Cầu Nhật Bản ở Giverny"
của Monet

Cũng bức tranh ấy

máy vi tính giả bộ

nhìn như Monet nhìn

khi mắt bị cataract nặng.

_____________________________________________________________________________

Ghi chú:

(*) Diffuse light:  Diffuse light khiến mắt ta khó chịu nhất là những người bị cataract. Trời nắng khi bầu trời trong chúng ta có ánh sáng trực tiếp (Direct light). Nhưng khi trời nắng có mây che phủ (Overcast) chúng ta có ánh sáng phân tán (Diffuse light). Khi màn mây càng mỏng càng ở trên cao lại càng gây khó chịu nhất là những người con người bị mờ đục.

Hình bên cạnh: Bầu trời với ánh sáng phân tán khiến những con mắt bị cataract xốn xang.

Vật thể chỉ hiện ra khi nhận ánh sáng trực tiếp (Hình bên trái). Ánh sáng càng phân tán vật thể càng mất chiều sâu (Hình bên phải). 

(**): Mắt nhìn trong, nhưng có thể vẫn cần đeo kính nếu lồng cầu bị méo (Astigmatism). Người ta có thể thay với lăng kính mới có điều chỉnh cả độ méo, nhưng hiện nay kỹ thuật chưa bảo đảm, hàm chứa nhiều rủi ro. Mà nếu rủi ro xẩy ra sẽ rất phiền phức. Tốt hơn nên chọn đeo kính vì kính đeo nếu cần dễ đổi hơn.