13 December 2022

Chiến Tranh Vì Đài Loan?

 Joseph S. Nye, Jr ”War Over Taiwan?“, PS
Chuyển ngữ: Lương Định Văn

Trong vòng 5 thập niên, cả Trung Cộng và Hoa Kỳ đều hưởng lợi từ lúc họ chấp nhận về tình trạng của hòn đảo. Để ngăn chặn những động thái trong cuộc cạnh tranh được kềm chế hiện nay vượt khỏi tầm kiểm soát, Hoa Kỳ nên thực hiện các bước thận trọng nhưng rõ ràng để củng cố chính sách “răn đe kép” (double deterrence) đã có từ lâu của mình.

CAMBRIDGE – Liệu cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng có thể xảy ra vì Đài Loan hay không? Trung Cộng coi hòn đảo cách bờ biển của mình 90 dặm (145 km) là một tỉnh phiến loạn, và Chủ tịch Tập Cận Bình đã đưa vấn đề này ra tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc (CPC) lần thứ 20 gần đây. Mặc dù họ Tập nói rằng ông muốn thống nhất đất nước bằng các phương cách hòa bình, nhưng mục tiêu của ông rất rõ ràng và ông ta không loại trừ việc sử dụng vũ lực. Trong khi đó, ở Đài Loan, thành phần dân chúng tự xem họ chỉ là người Đài Loan tiếp tục vượt quá thành phần xem họ là cả người Trung Quốc và người Đài Loan.

Hoa Kỳ từ lâu đã vừa cố gắng ngăn cản Đài Loan tuyên bố chính thức độc lập, và vừa ngăn chặn Trung Cộng sử dụng vũ lực đối với hòn đảo này. Nhưng khả năng quân sự của Trung Cộng ngày càng gia tăng và Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden hiện đã bốn lần tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ bảo vệ Đài Loan. Mỗi lần như vậy, Tòa Bạch Ốc đều đưa ra những “lời giải thích” nhấn mạnh rằng chính sách “một nước Trung Quốc” của Mỹ không thay đổi.

Nhưng Trung Cộng phản bác rằng các chuyến thăm gần đây của các viên chức cao cấp Hoa Kỳ tới Đài Loan đang vô hiệu hóa chính sách đó. Trung Cộng đã đáp trả chuyến đi của Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi vào tháng 8 bằng cách bắn phi đạn ở gần bờ biển Đài Loan. Điều gì sẽ xảy ra nếu Dân biểu Kevin McCarthy trở thành Tân Chủ Tịch Hạ viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát và thực hiện lời đe dọa sẽ dẫn đầu một phái đoàn chính thức đến hòn đảo này?

Khi Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon đến Trung Quốc gặp Mao Trạch Đông vào năm 1972, cả hai nước đều có lợi ích chung trong việc cân bằng quyền lực với Liên Xô, bởi vì cả hai đều coi Liên Xô là vấn đề lớn nhất của họ. Nhưng bây giờ, Trung Cộng có sự liên kết vì lý do tiện lợi với Nga, bởi cả hai đều coi Hoa Kỳ là vấn đề lớn nhất của họ.

Tuy nhiên, Nixon và Mao đã không thể đồng ý về vấn đề Đài Loan, vì vậy họ đã áp dụng một công thức nhằm trì hoãn vấn đề. Hoa Kỳ sẽ chấp nhận việc công bố rằng người dân ở cả hai bên eo biển Đài Loan là người Trung Quốc và sẽ chỉ công nhận “một nước Trung Quốc”: Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ở đại lục, không phải Trung Hoa Dân Quốc ở Đài Loan. Hai bên đã hoãn lại điều mà người kế nhiệm họ Mao, Đặng Tiểu Bình, gọi là “sự khôn ngoan của các thế hệ tương lai.” Nó gợi lại câu chuyện ngụ ngôn về một tù nhân thời trung cổ, người đã trì hoãn cuộc hành quyết của mình bằng cách hứa sẽ dạy cho con ngựa của nhà vua biết nói. Anh ta nói rằng “Ai mà biết được ? Nhà vua có thể chết; con ngựa có thể chết; hoặc con ngựa có thể biết nói.”

Trong 5 thập niên, cả Trung Cộng và Mỹ đều được hưởng lợi từ việc trì hoãn này. Sau chuyến viếng thăm của Nixon, chiến lược của Mỹ là tương tác với Trung Cộng trong hy vọng rằng sự gia tăng mậu dịch và tăng trưởng kinh tế sẽ mở rộng tầng lớp trung lưu và đưa đến sự tự do hóa. Mục tiêu đó bây giờ nghe có vẻ quá lạc quan; nhưng chính sách của Mỹ không hoàn toàn ngây thơ. Để bảo đảm an ninh cho chiến lược tương tác với Trung Cộng, Tổng thống Bill Clinton đã tái khẳng định Hiệp ước An ninh của Hoa Kỳ với Nhật Bản vào năm 1996, và người kế nhiệm của ông, George W. Bush, đã cải thiện mối quan hệ với Ấn Độ. Hơn nữa, đã có một số dấu hiệu tự do hóa ở Trung Quốc vào đầu thế kỷ này. Tuy nhiên, họ Tập đã thắt chặt kiểm soát của Đảng cộng sản đối với xã hội dân sự và các khu vực như Tân Cương và Hồng Kông, cũng như báo hiệu tham vọng của Ông ta trong việc giành lại Đài Loan.

Quan hệ của Hoa Kỳ với Trung Quốc hiện đang ở mức thấp nhất trong hơn 50 năm nay. Một số người đổ lỗi cho cựu Tổng thống Donald Trump. Nhưng, về mặt lịch sử, Trump giống như một cậu bé đổ đầu vào đống lửa đã có sẵn. Chính các lãnh đạo của Trung Cộng đã châm ngọn lửa này qua việc thao túng hệ thống thương mại quốc tế theo chủ nghĩa trọng thương, trộm cắp và ép buộc chuyển giao tài sản trí tuệ của Tây Phương, và quân sự hóa các đảo nhân tạo ở Biển Đông. Phản ứng của Hoa Kỳ đối với những động thái này đã được sự ủng hộ của lưỡng đảng. Mãi đến cuối năm thứ hai của nhiệm kỳ, Biden mới gặp mặt trực tiếp với họ Tập – tại hội nghị thượng đỉnh G20 gần đây ở Bali.

Mục tiêu của Hoa Kỳ vẫn là ngăn chặn Trung Cộng sử dụng vũ lực đối với Đài Loan, và ngăn chặn các lãnh đạo Đài Loan tuyên bố độc lập. Một số phân tích gia gọi chính sách này là “ chiến lược mơ hồ ”, nhưng nó cũng có thể được mô tả là “chiến lược răn đe kép”. Trong những tháng trước khi bị ám sát, cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzō đã thúc giục Hoa Kỳ cam kết rõ ràng hơn trong việc bảo vệ Đài Loan. Tuy nhiên, các chuyên gia khác lo ngại rằng việc thay đổi chính sách như vậy sẽ buộc Trung Cộng phải phản ứng, bởi vì nó sẽ loại bỏ sự mơ hồ, là điều đã từng giúp các lãnh đạo Trung Cộng xoa dịu tình cảm dân tộc chủ nghĩa.

Vậy liệu mức xác xuất về một cuôc xung đột sẽ xảy ra như thế nào? Viên tướng chỉ huy các hoạt động hải quân của Mỹ cảnh cáo rằng sức mạnh hải quân ngày càng tăng của Trung Cộng có thể thúc đẩy nước này hành động sớm hơn với sự tin tưởng rằng họ có thể chiến thắng. Những người khác tin rằng sự thất bại của Tổng thống Nga Vladimir Putin ở Ukraine đã khiến Trung Cộng thận trọng hơn và nước này sẽ đợi cho đến năm sau 2030. Ngay cả khi Trung Cộng tránh được một cuộc xâm lược toàn diện và chỉ thử cưỡng bách Đài Loan bằng một cuộc phong tỏa hoặc chiếm một hòn đảo ở ngoài khơi, một vụ va chạm các chiến thuyền hoặc phi cơ có thể thay đổi mọi chuyện một cách nhanh chóng, đặc biệt nếu có sự thiệt hại về nhân mạng. Nếu Hoa Kỳ phản ứng bằng cách đóng băng tài sản của Trung Cộng hoặc viện dẫn Đạo luật Thương mại với Kẻ Thù, hai nước có thể tiến đến một cuộc chiến tranh lạnh thực sự (chứ không chỉ là điều ẩn dụ), hoặc ngày cả một cuộc chiến tranh nóng bỏng.

Trong trường hợp không có vấn đề Đài Loan, mối quan hệ Mỹ-Trung phù hợp với mô hình mà cựu Thủ tướng Úc Kevin Rudd gọi là “cạnh tranh chiến lược được quản lý”. Không nước nào tạo ra mối đe dọa cho nước kia theo như cách mà nước Đức của Hitler đã làm trong những năm 1930 hay Liên Xô của Stalin trong những năm 1950. Không bên nào có ý chinh phục bên kia, thậm chí họ cũng không thể làm được điều đó. Nhưng thất bại trong việc lèo lái vấn đề Đài Loan có thể biến mối xung đột thành một cuộc xung đột thực sự.

Mỹ nên tiếp tục ngăn cản Đài Loan chính thức trở thành độc lập, đồng thời giúp Đài Loan trở thành “con nhím” khó nuốt. Hoa Kỳ cũng nên hợp tác với các đồng minh để tăng cường khả năng răn đe về hải quân trong khu vực. Nhưng Mỹ phải tránh các hành động khiêu khích công khai và các chuyến viếng thăm có thể khiến Trung Cộng tăng tốc bất kỳ một kế hoạch xâm lược nào. Như Nixon và họ Mao đã nhận thức được từ lâu, có nhiều điều cần phải suy tính về chiến lược và những cuộc dàn xếp về ngoại giao để kéo dài thời gian.

Joseph S. Nye, Jr., Giáo sư Đại học Harvard và nguyên Phụ Tá bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ, là tác giả của cuốn gần đây nhất “Do Morals Matter? Presidents and Foreign Policy from FDR to Trump” (Oxford University Press, 2020).

Nguồn: Trang QGHC Úc Châu:

12 December 2022

11 December 2022

Ráng chiều thu

Hình chụp: A.C.La

Đất khách vào thu, thơ

Đã hết mùa hoa, lá chớm vàng,
Đã nghe lành lạnh buổi Thu sang,
Gót chân phiêu lãng còn mê mải,
Tiếc những đời hoa sắp úa tàn.

Đời ta cũng tựa đời hoa ấy,
Cuối chặng đường Thu quạnh nẻo về.
Đã chẳng bận lòng bao thế sự,
Sá gì bến giác với bờ mê.

Những đêm đất khách buồn khôn tả,
Ngóng một vầng trăng ở cuối trời.
Lần giở bên đèn thiên cổ sử,
Ngậm ngùi trông lại những tàn phai!

Thế thôi, tiếc nhớ làm chi nữa,
Sương đã giăng giăng mấy nẻo đường.
Mượn khúc cuồng ca bên chén rượu,
Gượng cười cho hết một đêm suông.

Mùa Thu Louisville – 10.2020

Lê Nguyễn
(Lê Văn Cẩn – ĐS 10) 

________

Thi sỹ Dương Quân ca ngợi bài thơ và góp ý:

Tôi vừa đọc bài thơ của tác giả Lê Nguyễn 
(tức Anh Lê văn Cẩn ĐS 10) Đất Khách Vào Thu
Tuy bài thơ ngắn, chỉ có 4 khổ, 16 câu đã thấy thấm thía
Tg Lê Nguyễn sử dụng từ ngữ, ý thơ và niêm luật thơ Thất ngôn
rất chính xác 

Khổ thơ thứ 3 và 4 gây xúc động mạnh 
2 Câu kết “Mượn khúc cuồng ca bên chén rượu 
                  “Gượng cười cho hết một đêm suông “ rất tài tình

Đề tài này tiếc rằng  ngắn quá, tôi tiếc vì nếu tác giả mở rộng ra
bài thơ dài hơn, cũng dùng luật khởi trắc,  khoảng 40 câu 
thì bài thơ sẽ là một tác phẩm rất giá trị.

Dương Quân 
12.12

05 December 2022

Qatar World Cup 2022

 Lịch trình 2 tuần tới:

Tiên đoán:  Phóng viên tay mơ TTR tiên đoán kết quả Giải Túc Cầu Thế Giới 2022 như sau: 
- Pháp đoạt giải vô địch một lần nữa sau khi thắng Anh, Tây Ban Nha và Ba Tây.
- Ba Tây thắng Croatia, Hoà Lan nhưng thua Pháp chiếm giữ nhì
 
Nhưng mọi việc đều hàm chứa hai chữ "Không Ngờ" rất to. . .
Xin chúc các bạn mê bóng đá những ngày vui nhộn cuối năm.

Phóng viên tay mơ

04 December 2022

Tâm Sự Người Thích Vẽ Biển

Càng về sau này tôi càng nhận ra rằng họa sĩ chuyên vẽ biển nổi tiếng rất hiếm, nên sách dậy vẽ biển hiếm là phải. Nếu có ai trong số những họa sĩ này muốn truyền đạt cái sở trường của mình cho người khác, thì cũng chỉ dùng những DVD chỉ dẫn vẽ sóng biển; học viên nhìn đương sự vẽ và nghe giải thích, nghĩa là rất khó gom những kinh nghiệm on-hand để cô đọng vào những nguyên tắc căn bản để cho người học dễ nhớ. Có lắm cũng chỉ dăm ba điều nhưng cũng không phải hoàn toàn là nhưng nguyên tắc bất di bất dịch.

Thế cho nên nếu có ai hỏi trong hội họa cái gì khó vẽ nhất, tôi sẽ trả lời ngay: Ngoài nhân dạng ra - nét mặt và cử động của con người - thì không còn gì khó hơn vẽ biển động - sóng biển.

Những họa sĩ vẽ chân dung thành công dễ hội nhập vào một điểm đồng quy. Những họa phẩm của họ vẽ nhiều khi không phân biệt được là của ai nếu không nhìn vào chữ ký trên họa phẩm. Trong cùng một trường phái họ học cùng một mớ nguyên tắc giống nhau, nên những bức chân dung vẽ đạt có những nét giống nhau.

Nhưng cách diễn tả sóng biển tùy thuộc phần lớn vào năng khiếu và cảm nhận riêng của cá nhân. Bởi như đã trình bày, người vẽ biển không có nhiều nguyên tắc chi phối họ. Khi nhìn những bức tranh biển nổi sóng của những danh họa, chúng ta dễ dàng nhìn ra những lối vẽ cá biệt của từng người.

Những người để ý tìm hiểu về hội họa đều biết rằng ánh sáng là điều quan trọng nhất tạo nên một bức tranh. Ánh sáng biến một vật "mầu đen" thành trắng,. Không ánh sáng một vật "mầu trắng" trở nên đen. Giữa đen và trắng là những sắc độ khác nhau. Những sắc độ này tăng giảm nhẹ nhàng như nơi bề mặt của một trái bầu, hay đột biến như trên một viên kim cương đã gọt dũa.

Quan sát khuôn mặt một người hay một con sóng, chúng ta thấy có nhiều mặt (plane) khác nhau. Những mặt này thay đổi liên tục theo đủ mọi chiều. Chỉ riêng một bên má thôi làn da đã hướng ra nhiều hướng khác nhau và từ đó nhận ánh sánh theo những góc độ khác nhau. Rồi chiếc mũi, đôi mắt, là cả một công trình kiến trúc độc đáo tạo hóa đã uốn nắn trên con người. Quan sát một con sóng ta cũng thấy sự phức tạp này.

Nguồn sáng chiếu vào một khuôn mặt không phải chỉ là một ngọn đèn và ánh mặt trời lọt qua khung cửa mở. Nguồn sáng rọi trên một con sóng không phải chỉ là ánh tà dương và bầu trời thiên thanh. Ngoài những nguồn sáng chính ấy, còn nhiều nguồn sáng phụ cần quan sát và nhận ra.

Bạn còn muốn nghe thêm không, hay đã ngán rồi? Da một người không phải là đồng nhất đâu. Nơi này nhiều sắc hồng vì những vi động mạch nằm sát trên làn da. Chỗ kia có màu xanh xanh vì những tĩnh mạch không có chỗ chìm xuống! Sóng biển cũng vậy. Mầu sắc đến với mắt chúng ta có thể là do ánh sáng phản chiếu mà cũng có thể do ánh sáng xuyên suốt. Chắc cũng không cần nhắc lại là sóng có bao nhiêu mặt cùng góc độ, thì sẽ có bấy nhiêu màu và sắc độ.

Tuy có nhiều đìểm giống nhau về kỹ thuật khi vẽ, nhưng giữa nhân dạng và sóng biển cũng có những điểm khác biệt mà quan trọng nhất là: Người ta bỏ tiền ra thuê được người mẫu. Nhưng người ta không thuê mướn được "con sóng mẫu" ngồi yên để ta phác họa. Sóng luôn luôn chuyển động không khi nào ngừng nghỉ. Hết gió thì sóng cũng biến mất. Thi nhân có thể van nài gió yên để được ngắm sóng. Họa sĩ không thể mơ chuyện đó được!

Sao không dùng máy ảnh? Phải rồi, hình chụp giúp rất nhiều cho hội họa, nhưng khi vẽ sóng biển  nhiếp ảnh không giúp tới nơi tới chốn cho họa sĩ. Không mấy ai đìên chèo thuyền ra giữa trùng khơi gió bão để chụp hình. Mà có chụp được thì đó cũng chỉ là những tấm hình mờ mịt hơi nước, không rõ nét như khi nhìn bằng mắt thật.Trớ trêu thay nhiều họa sĩ và người thưởng lãm mong muốn được ngắm nhìn sóng to gió lớn ngoài biển khơi ngay tại căn phòng khách này!

Nhưng nghề chơi nào cũng lắm công phu. Không công phu, nhất định không vui!

A.C.La Nguyễn Thế Vĩnh.

03 December 2022

Thành quả hỗ tương: Ấn Quang-Cộng sản - (quan điểm)

Cựu Thẩm Phán Nguyễn Kim Khánh

Người ta có thể tóm lược rất nhiều thành quả trong cuốn sách của cộng sản Việt Nam nhận cuộc đấu tranh của phật giáo từ 1963 làm thành quả của “đảng ta”. Ví dụ, cuốn “Phong Trào Tranh Đấu Chống mỹ Của Giáo Chức, Học Sinh, Sinh Viên Sài Gòn” của Hồ Hữu Nhật do nhà xuất bản “thành phố Hồ Chí Minh”  phát hành năm 1984:
“Dưới trào Ngô Đình Diệm:

“Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất có hậu thuẫn vững chắc của nhiều tổ chức: Gia đình Phật tử, Sinh viên Phật tử, Học sinh Phật tử, Thanh niên Phật tử. Năm 1962 gia đình Phật tử tập hợp được 200 trăm ngàn người, năm 1964 có 400 ngàn . Đảng đã có cơ sở trong các tổ chức đó. Các chùa, trường Bồ Đề, Viện Hóa Đạo, trở thành trung tâm đấu tranh và phát xuất những cuộc mít tinh biểu tình chống ngụy quyền (trang 88-89)”.

“Sau khi Diệm đổ:

“Cuộc đấu tranh chính trị sôi sục và quyền chủ động phần nào trong tay Phật giáo, nhưng đảng ta đã chỉ đạo cơ sở kịp thời tham gia hỗ trợ, nâng khí thế phong trào lên với qui mô toàn quốc (trang 98)”.

“Ngoài ra ta cũng nắm được ban chấp hành Tổng Hội Sinh Viên Vạn Hạnh (nhiệm khóa 1966-1967). Chủ tịch Hoàng Tiến Dũng, Tổng thư ký Phan Long Côn, một trung tâm công khai, có uy tín trong sinh viên Phật tử và đồng bào Phật tử cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Đối với tổ chức cấp cao nhất của Phật giáo, đảng ta đã mời Hòa thượng Thích Thiện Hoa ra tranh cử và Hòa thượng đã đắc cử Viện trưởng Viện Hóa Đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất." (trang 106).
HT Thích Thiện Hoa
“Nhân Lễ Phật đản 5.5.1966, tại Viện Hóa Đạo, học sinh, sinh viên cắm một băng giấy trên chiếc xe Mỹ bị họ đốt cháy: “Đây, kết quả 13 năm viện trợ Mỹ !”, nhiều tấm bảng dựng trước Viện Hóa Đạo vẽ hình châm biếm Tổng thống Mỹ Giôn Xơn, khẩu hiệu chống khủng bố trong cuộc đấu tranh ngày 20.5.1966: “Mạng người Việt Nam không thể đổi bằng đô la và bom đạn Mỹ - Rút ngay quân đàn áp ra khỏi Đà Nẵng …”.

Bên ngoài, từ ngày 3 đến ngày 10.6.1966, Phong trào Bàn thờ phật xuống đường, gây cản trở giao thông, làm rối sào huyệt cuối cùng của địch, 10 xe Mỹ bị đốt trong đợt này (trang 130)”.

Hiểu Xuân Túy Bút

Gửi Các Bạn tôi  ở đây hay ngoài dặm xa... Ta còn đây, rượu nửa chai, Thì thôi say hộ người ngoài chân mây. Xuân Cali, lạnh mưa bay, Uống, s...