Cùng Một Lứa Bên Trời
Sầu Đông
(nhớ Nguyễn Tử Lộc)
Nhìn bề ngoài không ai có thể đoán được ba người đàn ông đã qua cái tuổi 'tri thiên mệnh' khá xa rồi. Cũng khó ai đoán được họ đã qua những thăng trầm lạ lùng của kiếp người. Và tuy vậy, nhìn cách họ ăn, họ nói, họ đùa nghịch với nhau quanh chiếc bàn bằng kim loại đúc mà lưng ghế là hình dáng những lá, những hoa sơn màu xanh lá cây xậm của một quán cà phê có cái tên Tây "La Parisienne" vào một buổi chiều mùa hè Bắc Mỹ ( mà 8giờ chiều vẫn còn nắng vàng đẹp ) ta có thể đoán được họ cũng đã từng có một thời biết đến những thú vị đậm đà của cuộc sống giản dị nơi quê nhà.
Người đàn ông có nước da xạm nắng, tóc muối tiêu, lông mày lưỡi mác và cặp mắt sáng đặc biệt ẩn dưới hốc mắt sâu - vốn là một cựu đại tá bộ binh - vỗ vai ông bạn có mái tóc trắng như cước, nụ cười hóm thoáng một nét buồn:
- Bạn hiền của triết gia đi bên kia đường sao không thấy chào nhau lấy một tiếng! Những nhà tư tưởng lớn hình như khó gặp nhau trong lãnh vực tư tưởng đã đành, lại còn khó gặp nhau ngoài đường phố nữa đấy nhỉ?!
- ...
Người đàn ông thứ ba, khuôn mặt khắc khổ như còn ghi lại những năm tháng tù đầy dài dặc tại VN , là một nhà báo kỳ cựu trong quân đội cũ, vuốt nhẹ chòm râu bạc, điểm một câu nhẹ nhàng:
- Tưởng ai, té ra là ông chủ bút báo X. Hắn ta và bạn hiền của tôi là bạn nhau thật à?
Người đàn ông được hai ông bạn già gọi là 'bạn hiền' lúc này mới lên tiếng:
- Vâng, hắn có học chung với tôi vài năm ở một trường đại học ở Sàigòn, nhưng học chung là học chung vậy thôi chớ chúng tôi ít khi nói chuyện với nhau. Hắn là loại người có biệt tài.
Ông bạn nhà báo:
- Người ta vẫn bảo là các triết gia đều thâm trầm, hiểu đời, và hiền lành cả mà. Đâu có như đám lính tẩy thấp kém chúng tôi.
- Xin ngài nói năng phải chăng cho con nhờ. Ngài đùa con như vậy tội nghiệp cho con quá. Con có là triết gia hồi nào đâu. Hồi còn đi học, các giáo sư buộc chúng con phải đọc nào là Mặc tử, với Tuân tử;... rồi Plato, với Aristotle; Hegel, với lại Marx,...Thú thật với các ngài lúc ấy các cụ bắt đọc thì phải đọc vậy thôi chớ tiếng Tây, tiếng 'U', và nhất là tiếng Hán con chỉ nhìn mặt chữ cũng đủ thấy choáng váng rồi, còn nói hiểu thì ngay đến lúc này tóc đã bạc phất phơ mà vẫn cứ như đi lạc trong rừng ấy, chẳng nhớ các tổ sư ấy viết những gì nữa.
- Bạn tôi lại khiêm tốn nữa rồi.
- Thật đấy mà. Ông thầy dạy triết của con, ba bốn cái bằng tiến sĩ, trong lúc thân mật bị lũ đệ tử chậm hiểu gặng hỏi những câu chẳng đâu vào đâu, đã có lúc la toáng cả lên: "Ối giời ơi! Triết mà !! Toán cao cấp học cũng còn dễ hơn học triết nữa đấy!!!... Các chú mày tao cho đậu là đậu, mà tao đánh trượt là...trượt tuốt!"
- Thế có anh nào bị rớt không?
- Rớt sao được. Bọn này tên nào cũng có dáng dấp triết gia cả!
- Đấy nhá, các triết gia gặp nhau ngoài đường, lại cùng lớp, sao tớ chẳng thấy vi. nào chào nhau lấy một lời.
- Thôi mà, cợt nhau làm chi. Chơi với ngài ấy mệt lắm. Lạng quạng, ngài cho một giò lái, thì thuốc của Mỹ tuy tốt thật nhưng cũng lâu lành.
Nhà báo kỳ cựu vuốt lại chòm râu bạc, trước khi nhắp một ngụm cà phê, hào hứng phán một câu:
- Đùa bạn tôi tí chút thôi mà , chớ cái gã ấy ngay từ dạo ở VN tôi đã biết hắn. Lúc hắn kẹt ở Thủ Đức, hắn năn nỉ tôi giúp cho hắn về chỗ tôi làm. Tuy quân số cơ hữu của đơn vị chưa đủ, nhưng biết hắn khá nhiều trò ma mãnh, tôi quên hắn luôn cho tiện. Chúng hắn một lũ với nhau, nửa khệnh khạng, nửa láu cá, gom nhau ra một tờ báo, chuyên vạch lá tìm sâu, lại bày đặt trưng dẫn những triết gia lớn của nhân loại như thể chúng đã đọc và hiểu đến tim, gan, phèo, phổi của những bậc đại hiền ấy làm mình thấy nhợm quá. Dẫu sao mình cũng phải nhận là chúng hắn to mồm chửi Mỹ, nhưng chúng hắn đã thành công phần nào trong việc áp dụng những bài học thực dụng của Mỹ ngay từ khi chúng hắn còn ở bên nhà. Nói cho ngay thì chúng cũng có tài xào nấu những bài viết của bọn nhà báo bình dân Âu Mỹ, bày trò ca tụng nhau, và quan trọng nhất là kiếm khách hàng cho nhau. Chúng có một bọn chuyên nghề kiếm quảng cáo yểm trợ.
- Tôi có một kinh nghiệm cụ thể: không bỏ ra vài chục đồng mua báo cho chúng, hay góp tiền đăng quảng cáo cho chúng thì ...chẳng bạn bè gì ráo!!!...
